حبس مهریه | آیا بابت عدم پرداخت مهریه زندانی می شوید؟
ایا به خاطر مهریه زندان میندازن
بله، عدم پرداخت مهریه تحت شرایط خاص و تا سقف معین قانونی، می تواند منجر به صدور حکم بازداشت و حبس برای زوج شود. اما این امر قطعی نیست و در بسیاری از موارد، با اثبات اعسار از پرداخت یا تقسیط مهریه، امکان زندانی شدن از بین می رود. در این مقاله، ابعاد قانونی، شرایط، استثنائات و رویه های قضایی مرتبط با حبس مهریه و همچنین طرح های پیشنهادی اخیر برای تغییر این قوانین را به تفصیل بررسی خواهیم کرد تا درک جامعی از این موضوع حساس و پیچیده حقوقی ارائه شود.
موضوع مهریه، به عنوان یکی از مهم ترین حقوق مالی زوجه در عقد دائم، همواره مورد توجه سیستم قضایی و اجتماعی کشور بوده است. تغییرات پیوسته در قوانین و رویه های قضایی مربوط به مهریه، خصوصاً در زمینه امکان حبس زوج به دلیل عدم پرداخت آن، باعث سردرگمی بسیاری از زوجین، خانواده ها و حتی فعالان حقوقی شده است. این مقاله با هدف ارائه یک دیدگاه روشن و تخصصی، قوانین جاری را از طرح های پیشنهادی تفکیک کرده و به پرسش های کلیدی در این زمینه پاسخ می دهد.
مبنای قانونی حبس مهریه در ایران
مبنای اصلی امکان حبس مرد به دلیل عدم پرداخت مهریه، ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ و تبصره های ذیل آن است. بر اساس این ماده قانونی، «چنانچه مهریه بیش از یکصد و ده سکه بهار آزادی باشد، در خصوص مازاد بر یکصد و ده سکه، فقط ملائت زوج ملاک پرداخت است». این به این معناست که در قانون فعلی، سقف ضمانت اجرای کیفری (حبس) برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی است. این قانون در راستای تعدیل رویه های گذشته و با هدف جلوگیری از حبس های طولانی مدت به دلیل مهریه های سنگین وضع شد.
در واقع، اگر مهریه زن تا ۱۱۰ سکه بهار آزادی باشد و مرد از پرداخت آن (به صورت یکجا یا اقساط) خودداری کند و همچنین قادر به اثبات اعسار (ناتوانی مالی) خود نباشد، زن می تواند از طریق مراجع قضایی، حکم جلب و حبس او را دریافت کند. این حبس، ماهیت یک مجازات ثابت را ندارد، بلکه بیشتر به عنوان یک ابزار فشار قانونی برای وادار کردن مرد به پرداخت دین یا اثبات عدم توانایی مالی اش تلقی می شود.
تفاوت اساسی این قانون با رویه های پیشین در این است که در گذشته، برای تمامی میزان مهریه، بدون در نظر گرفتن سقف مشخصی، امکان اعمال حبس وجود داشت. اما قانون جدید با تعیین سقف ۱۱۰ سکه، حد و مرزی برای اعمال مجازات حبس تعیین کرده و برای مازاد بر این مقدار، صرفاً به توانایی مالی زوج (عندالاستطاعه بودن) توجه می شود و دیگر امکان اعمال حبس برای مازاد ۱۱۰ سکه وجود ندارد.
قانون ۱۱۰ سکه مهریه و تأثیر آن بر حبس
قانون ۱۱۰ سکه بهار آزادی یکی از نقاط عطف در قوانین مهریه ایران محسوب می شود که هدف آن، ایجاد توازن میان حق قانونی زن و مسئولیت های مالی مرد است. این قانون به صراحت بیان می دارد که برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه، دادگاه می تواند حکم به پرداخت آن صادر کند و در صورت عدم پرداخت و عدم اثبات اعسار، امکان اعمال ضمانت اجرای کیفری (حبس) وجود دارد.
اگر میزان مهریه تعیین شده در عقدنامه، بیش از ۱۱۰ سکه باشد، برای مازاد بر این مقدار، مفهوم «عندالاستطاعه» اعمال می شود. به این معنا که زن تنها در صورتی می تواند مازاد بر ۱۱۰ سکه را مطالبه کند که توانایی مالی مرد برای پرداخت آن به اثبات برسد. در این شرایط، حتی اگر مرد توانایی پرداخت مازاد بر ۱۱۰ سکه را نداشته باشد، این موضوع منجر به حبس او نخواهد شد، زیرا ماهیت این قسمت از مهریه از ابتدا به استطاعت مالی زوج گره خورده است.
اهمیت اثبات توانایی مالی مرد در این بخش بسیار حیاتی است. در واقع، حتی برای همان ۱۱۰ سکه نیز، اگر مرد بتواند در دادگاه ثابت کند که توانایی مالی برای پرداخت یکجای آن را ندارد و دادخواست اعسار او پذیرفته شود، دادگاه حکم به تقسیط مهریه می دهد و در این صورت، تا زمانی که مرد به اقساط تعیین شده پایبند باشد، امکان حبس او منتفی خواهد بود. این رویکرد قانونی، به دنبال حمایت از حقوق مالی زن بدون نادیده گرفتن وضعیت مالی واقعی مرد است.
بر اساس قانون فعلی، ضمانت اجرای کیفری (حبس) برای مهریه تنها تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی اعمال می شود و برای مازاد بر این مقدار، پرداخت مهریه منوط به اثبات توانایی مالی زوج است و منجر به حبس نخواهد شد.
تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه از نظر حبس
یکی از مفاهیم کلیدی در دعاوی مهریه که تأثیر مستقیمی بر امکان اعمال حبس دارد، تفاوت میان مهریه «عندالمطالبه» و «عندالاستطاعه» است. درک صحیح این تمایز برای زوجین و خانواده ها از اهمیت بالایی برخوردار است.
مهریه عندالمطالبه
مهریه عندالمطالبه، به مهریه ای گفته می شود که به محض وقوع عقد، زن حق مطالبه آن را پیدا می کند و مرد نیز مکلف به پرداخت آن است. در این نوع مهریه، زن هر زمان که بخواهد، می تواند مهریه خود را مطالبه کند. اگر مرد پس از مطالبه زن، از پرداخت مهریه خودداری کند یا نتواند آن را پرداخت کند، باید به دادگاه دادخواست اعسار ارائه داده و ثابت کند که توانایی مالی برای پرداخت یکجای مهریه را ندارد. در غیر این صورت و در صورتی که مرد توانایی پرداخت داشته باشد اما از آن امتناع کند یا اعسار وی رد شود، زن می تواند تا سقف ۱۱۰ سکه (مطابق ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده) برای دریافت حکم جلب و حبس اقدام کند.
مهریه عندالاستطاعه
در مقابل، مهریه عندالاستطاعه به این معناست که پرداخت مهریه از سوی مرد، مشروط به توانایی مالی اوست. در این نوع مهریه، بار اثبات توانایی مالی مرد بر عهده زن است. یعنی زن باید در دادگاه ثابت کند که مرد دارای اموال و دارایی کافی برای پرداخت مهریه است. اگر زن نتواند توانایی مالی مرد را اثبات کند، مرد مکلف به پرداخت مهریه نخواهد بود. مهم ترین نکته در خصوص مهریه عندالاستطاعه این است که با توجه به ماهیت آن که پرداخت منوط به استطاعت مالی است، حتی در صورت عدم پرداخت، امکان صدور حکم جلب و حبس برای مرد وجود ندارد. این نوع مهریه از همان ابتدا با هدف جلوگیری از حبس مردانی که از توان مالی کافی برخوردار نیستند، در نظر گرفته شده است.
اعسار مهریه: راهکاری برای جلوگیری از زندان
اعسار در لغت به معنای تنگدستی و در اصطلاح حقوقی به ناتوانی مالی فرد در پرداخت بدهی هایش اطلاق می شود. در پرونده های مهریه، دادخواست اعسار یکی از مهم ترین ابزارها برای مردانی است که توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارند و قصد دارند از حبس شدن جلوگیری کنند. اثبات اعسار، راهکاری قانونی برای تقسیط مهریه و در نتیجه، معافیت از زندان است.
مفهوم اعسار و شرایط آن
اعسار به این معناست که مرد به دلیل نداشتن مال کافی یا عدم دسترسی به اموال خود، قادر به پرداخت فوری مهریه (تا سقف ۱۱۰ سکه عندالمطالبه) نیست. شرایط اثبات اعسار شامل نداشتن شغل با درآمد مکفی، نداشتن اموال منقول یا غیرمنقول قابل توقیف (به جز مستثنیات دین)، و توانایی اثبات این موارد در دادگاه است.
نحوه درخواست اعسار و مدارک مورد نیاز
برای درخواست اعسار، مرد باید دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را به دادگاه خانواده ارائه دهد. این دادخواست باید شامل لیستی از اموال، دارایی ها، میزان درآمد، شغل، تعداد افراد تحت تکفل و همچنین مشخصات حداقل دو نفر شاهد باشد. شهود باید از وضعیت مالی مرد آگاه باشند و در دادگاه شهادت دهند که او توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارد. مدارک دیگری مانند گواهی عدم پرداخت چک ها، مدارک مربوط به بدهی ها و هر سند دیگری که نشان دهنده ناتوانی مالی باشد، نیز می تواند به پرونده اضافه شود.
نتایج اثبات اعسار
در صورتی که دادگاه پس از بررسی مدارک و شهادت شهود، اعسار مرد را تأیید کند، حکم به تقسیط مهریه صادر می کند. در این حکم، دادگاه معمولاً یک پیش قسط و سپس اقساط ماهانه را با توجه به توانایی مالی مرد تعیین می کند. با صدور حکم تقسیط، تا زمانی که مرد به پرداخت اقساط مهریه پایبند باشد، امکان صدور حکم جلب و حبس برای او وجود نخواهد داشت. این حکم، مرد را از مسئولیت پرداخت مهریه معاف نمی کند، بلکه شیوه پرداخت آن را تعدیل می نماید.
وضعیت عدم پرداخت اقساط مهریه
باید توجه داشت که اثبات اعسار و تقسیط مهریه به معنای پایان کامل احتمال حبس نیست. در صورتی که مرد پس از صدور حکم اعسار و تقسیط، از پرداخت اقساط تعیین شده خودداری کند، زن مجدداً می تواند از طریق دادگاه، درخواست حکم جلب و حبس او را مطرح کند. در این شرایط، مرد باید مجدداً توانایی خود را برای پرداخت اقساط ثابت کند یا دادخواست تعدیل اقساط را ارائه دهد.
طرح های پیشنهادی برای حذف یا کاهش حبس مهریه
در سال های اخیر، همواره بحث هایی پیرامون تغییر و اصلاح قوانین مربوط به مهریه و خصوصاً کاهش یا حذف مجازات حبس به دلیل عدم پرداخت آن مطرح بوده است. این طرح ها با هدف کاهش جمعیت کیفری و حل مشکلات اجتماعی ناشی از حبس بدهکاران مهریه، در مجلس شورای اسلامی در دست بررسی قرار گرفته اند.
طرح ۱۴ سکه: واقعیت یا گمانه زنی؟
یکی از مهم ترین طرح های پیشنهادی در این زمینه، موضوع کاهش سقف مهریه برای اعمال ضمانت اجرای کیفری از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه است. باید با تأکید فراوان اشاره کرد که این یک "طرح پیشنهادی" در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس است و "هنوز به تصویب نهایی نرسیده و اجرایی نشده است". بنابراین، در حال حاضر، همان قانون ۱۱۰ سکه کماکان لازم الاجراست. هدف این طرح، تحدید بیشتر دامنه حبس مهریه و جایگزینی آن با راهکارهای غیرسالب آزادی است.
جایگزین های حبس در طرح پیشنهادی
در این طرح های پیشنهادی، به جای اعمال مجازات حبس، راهکارهای جایگزینی نظیر استفاده از پابند الکترونیک برای نظارت بر فرد مطرح شده است. این تدابیر به منظور حفظ کرامت انسانی زوج و در عین حال، تضمین حق قانونی زوجه پیش بینی شده اند. این تغییر رویکرد، در راستای کاهش آسیب های اجتماعی و خانوادگی ناشی از حبس پدر خانواده است.
تأثیر طرح پیشنهادی بر حق حبس زوجه
یکی دیگر از نکات مهمی که در طرح های پیشنهادی مورد توجه قرار گرفته، تأثیر آن ها بر حق حبس زوجه است. حق حبس به زوجه اجازه می دهد تا قبل از دریافت مهریه خود، از تمکین به زوج خودداری کند. در طرح های پیشنهادی، مقرر گردیده است که با پذیرش اعسار زوج و آغاز پرداخت اقساط مهریه، حق حبس زوجه ساقط شده و وی مکلف به تمکین شود. این موضوع به منظور جلوگیری از اطاله دعاوی و سوءاستفاده های احتمالی از حق حبس مطرح شده است.
تأکید مجدد بر این نکته ضروری است که تمامی موارد ذکر شده در این بخش، صرفاً در حد "پیشنهاد" و "طرح" هستند و تا زمانی که به تصویب نهایی مجلس و تأیید شورای نگهبان نرسند، فاقد وجاهت قانونی برای اجرا هستند و قانون جاری کماکان همان قانون ۱۱۰ سکه است.
مدت زمان زندان برای مهریه چقدر است؟
یکی از پرسش های رایج در خصوص پرونده های مهریه، مدت زمان دقیق حبس برای عدم پرداخت آن است. برخلاف برخی جرایم که مجازات حبس آن ها دارای مدت زمان ثابت و مشخصی است، در خصوص مهریه، چنین مدت زمان از پیش تعیین شده ای وجود ندارد.
حبس مهریه اساساً به عنوان یک "حبس ارشادی" یا "حبس فشار" تلقی می شود. هدف اصلی این نوع حبس، فشار آوردن به زوج برای پرداخت بدهی مهریه یا وادار کردن او به اثبات ناتوانی مالی (اعسار) است. بنابراین، مدت زمان حبس مرد به عوامل مختلفی بستگی دارد و متغیر است:
- پرداخت بدهی: به محض اینکه مرد مهریه (یا اقساط عقب افتاده آن) را پرداخت کند، از زندان آزاد خواهد شد.
- توافق با زوجه: اگر مرد با زوجه بر سر نحوه پرداخت یا بخشش قسمتی از مهریه به توافق برسد و این توافق در دادگاه ثبت شود، می تواند منجر به آزادی او شود.
- اثبات اعسار: در صورتی که مرد در طول مدت حبس یا قبل از آن، بتواند اعسار خود را به اثبات برساند و دادگاه حکم به تقسیط مهریه دهد، از زندان آزاد می شود و پرداخت ها به صورت اقساطی ادامه می یابد.
- تصمیم مجدد قاضی: در برخی موارد و با توجه به شرایط خاص پرونده، قاضی ممکن است تصمیم به آزادی موقت مرد بگیرد یا راهکارهای جایگزین را پیشنهاد کند.
بنابراین، نمی توان مدت زمان مشخصی را برای زندان مهریه تعیین کرد و این حبس می تواند از چند روز تا ماه ها یا حتی سال ها (در صورت عدم پیگیری مرد برای اثبات اعسار یا عدم پرداخت) به طول انجامد. مرد می تواند هر زمان که یکی از شرایط فوق محقق شود، از زندان آزاد شود.
مدت زمان حبس برای مهریه ثابت و از پیش تعیین شده نیست؛ این حبس جنبه فشاری دارد و تا زمان پرداخت بدهی، اثبات اعسار، یا توافق با زوجه ادامه خواهد داشت.
فرآیند حقوقی مطالبه مهریه و احتمال صدور حکم جلب
مطالبه مهریه یک فرآیند حقوقی مرحله ای است که از طریق مراجع قانونی پیگیری می شود. احتمال صدور حکم جلب و حبس برای زوج نیز در مراحل خاصی از این فرآیند مطرح می گردد.
مطالبه مهریه از طریق دفترخانه (اجرای ثبت)
اولین گام برای مطالبه مهریه، معمولاً از طریق مراجعه زوجه به دفترخانه رسمی ثبت ازدواج و درخواست صدور اجرائیه است. دفترخانه پس از صدور اجرائیه، آن را به مرد ابلاغ می کند و به او یک مهلت ۱۰ روزه برای پرداخت مهریه یا تعیین تکلیف آن می دهد. این مرحله یک فرصت اولیه برای مرد است تا بدهی خود را پرداخت کند یا اقدام قانونی لازم را انجام دهد.
توقیف اموال منقول و غیرمنقول
اگر مرد ظرف ۱۰ روز مهریه را پرداخت نکند، زن می تواند با مراجعه به اداره ثبت، درخواست توقیف اموال منقول (مانند حساب بانکی، خودرو، حقوق و مزایا) و غیرمنقول (مانند ملک و زمین) مرد را مطرح کند. اداره ثبت پس از شناسایی اموال، آن ها را توقیف کرده و در صورت عدم پرداخت، از طریق مزایده به فروش می رساند تا مهریه زن پرداخت شود.
طرح دعوا در دادگاه خانواده
در صورتی که مرد مالی برای توقیف نداشته باشد یا اموال توقیف شده کفایت مهریه را نکند، زوجه می تواند با ارائه دادخواست به دادگاه خانواده، مطالبه مهریه را از طریق سیستم قضایی پیگیری کند. در دادگاه خانواده، قاضی وضعیت مالی مرد را بررسی کرده و در صورت اثبات توانایی مالی و عدم پرداخت، حکم به پرداخت مهریه می دهد.
صدور حکم اعسار و تقسیط
اگر مرد توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، باید در دادگاه خانواده دادخواست اعسار ارائه دهد. دادگاه با بررسی مدارک و شهادت شهود، در صورت تأیید اعسار، حکم به تقسیط مهریه صادر می کند. در این صورت، مرد مکلف به پرداخت اقساط ماهانه می شود و تا زمانی که به تعهدات خود عمل کند، خطر حبس او را تهدید نمی کند.
درخواست جلب و حبس
اما اگر مرد نه اعسار خود را ثابت کند و نه به پرداخت مهریه (چه یکجا و چه اقساط) اقدام کند، زوجه می تواند از طریق دادگاه، درخواست صدور حکم جلب و حبس او را مطرح کند. این حکم جلب معمولاً به دلیل عدم رعایت مفاد حکم دادگاه در خصوص پرداخت مهریه صادر می شود و منجر به بازداشت مرد خواهد شد.
سایر راه های مطالبه مهریه
در شرایطی خاص، امکان مطالبه مهریه از پدرشوهر (تنها در صورتی که در سند ازدواج، پدرشوهر ضامن مهریه شده باشد) یا از سهم الارث مرد (در صورت فوت او و داشتن ماترک) نیز وجود دارد که این موارد از استثنائات قانونی محسوب می شوند.
رفع ابهامات و نکات کلیدی در پرونده های مهریه
در مبحث مهریه، برخی تصورات غلط و ابهامات رایج وجود دارد که می تواند تصمیم گیری های حقوقی افراد را تحت تأثیر قرار دهد. آگاهی از این نکات کلیدی، به زوجین کمک می کند تا با دیدی واقع بینانه تر با مسائل مرتبط برخورد کنند.
تصورات غلط رایج
- "مهریه حتماً زندان دارد": این تصور اشتباه است. همانطور که پیشتر توضیح داده شد، حبس مهریه تنها در صورت عدم پرداخت و عدم اثبات اعسار، و تا سقف ۱۱۰ سکه عندالمطالبه، اعمال می شود. اگر مرد بتواند اعسار خود را ثابت کرده و مهریه را به صورت اقساط بپردازد، زندان منتفی است.
- "زن هرگز برای مهریه طلاق نمی گیرد": این نیز یک باور نادرست است. زن در شرایط خاصی مانند عسر و حرج (سختی و مشقت غیرقابل تحمل زندگی)، عدم پرداخت نفقه، سوءرفتار زوج و یا داشتن حق طلاق (که در سند ازدواج یا به صورت وکالت نامه بلاعزل به او داده شده باشد) می تواند حتی بدون بخشش مهریه، اقدام به طلاق کند.
- "مهریه عندالاستطاعه بی ارزش است": مهریه عندالاستطاعه به معنای بی ارزش بودن آن نیست، بلکه به این معناست که پرداخت آن منوط به اثبات توانایی مالی مرد است. اگر مرد در آینده صاحب اموالی شود، زن حق مطالبه مهریه خود را خواهد داشت.
اهمیت مشاوره حقوقی تخصصی
با توجه به پیچیدگی های قوانین مهریه، تغییرات احتمالی در طرح های قانونی، و تفاوت های ظریف در رویه های قضایی، اتخاذ هرگونه تصمیم بدون مشورت با یک وکیل متخصص می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد. یک وکیل مجرب می تواند با تحلیل دقیق شرایط فردی، بهترین راهکار قانونی را برای مطالبه یا دفاع در پرونده مهریه ارائه دهد. او می تواند در مراحل مختلف از جمله تنظیم دادخواست اعسار، توقیف اموال، و پیگیری اجرای حکم، راهنمایی های لازم را ارائه کند.
به یاد داشته باشید که هر پرونده مهریه دارای جزئیات منحصر به فردی است که نیازمند بررسی تخصصی حقوقی است. عدم آگاهی از حقوق و تکالیف قانونی می تواند منجر به از دست رفتن فرصت ها یا بروز مشکلات بیشتر شود.
نتیجه گیری
در پاسخ به این پرسش کلیدی که «آیا به خاطر مهریه زندان می اندازند؟»، باید گفت که بر اساس قوانین جاری کشور، عدم پرداخت مهریه در شرایط خاص و تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی عندالمطالبه، می تواند منجر به اعمال ضمانت اجرای کیفری و حبس برای زوج گردد. با این حال، این حکم قطعی نیست و با اثبات اعسار و تقسیط مهریه، امکان زندانی شدن از بین می رود. برای مهریه بیش از ۱۱۰ سکه، تنها توانایی مالی زوج ملاک پرداخت است و حبس در پی نخواهد داشت. همچنین، طرح های پیشنهادی برای کاهش این سقف به ۱۴ سکه و جایگزینی حبس با نظارت های الکترونیکی مطرح است که البته هنوز به قانون تبدیل نشده اند.
درک صحیح از مفاهیمی چون مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه، همچنین شناخت کامل فرآیند اعسار، برای هر دو طرف پرونده مهریه حیاتی است. این آگاهی به زوجین کمک می کند تا از حقوق خود دفاع کرده و از پیچیدگی ها و مشکلات حقوقی احتمالی پیشگیری کنند. با توجه به تحولات مداوم در قوانین و رویه های قضایی، توصیه اکید می شود که در هر مرحله از پرونده مهریه، برای اتخاذ بهترین تصمیمات و دفاع مؤثر از حقوق خود، حتماً از مشاوره وکلای متخصص در امور خانواده و مهریه بهره مند شوید.
سوالات متداول
آیا امکان حذف کامل حبس مهریه وجود دارد؟
خیر، در حال حاضر حبس مهریه به طور کامل حذف نشده است. بر اساس قانون جاری (ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده)، برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی، در صورت عدم پرداخت و عدم اثبات اعسار، امکان اعمال حبس وجود دارد. البته طرح هایی در مجلس برای کاهش این سقف و جایگزینی حبس با تدابیر دیگر (مانند پابند الکترونیک) در دست بررسی است که هنوز به قانون تبدیل نشده اند.
سقف مهریه برای اعمال مجازات حبس چند سکه است؟
طبق قانون فعلی و لازم الاجرا، سقف مهریه برای اعمال مجازات حبس، ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی است. این بدان معناست که برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، مجازات حبس اعمال نمی شود و پرداخت آن صرفاً منوط به اثبات توانایی مالی مرد (عندالاستطاعه) است.
در صورت عدم توانایی پرداخت مهریه، راهکار قانونی چیست؟
اگر مرد توانایی پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، بهترین راهکار ارائه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه به دادگاه خانواده است. در صورت اثبات اعسار، دادگاه حکم به تقسیط مهریه می دهد و تا زمانی که مرد به پرداخت اقساط پایبند باشد، از حبس معاف خواهد شد.
آیا مدت زمان زندان برای مهریه ثابت است؟
خیر، مدت زمان زندان برای مهریه ثابت و از پیش تعیین شده نیست. این حبس به عنوان یک اهرم فشار برای وادار کردن مرد به پرداخت یا اثبات اعسار عمل می کند. مدت آن به پرداخت بدهی، توافق با زوجه، یا تصمیم مجدد قاضی بستگی دارد و می تواند تا زمان تحقق این شرایط ادامه یابد.
آیا برای مهریه عندالاستطاعه نیز حکم حبس صادر می شود؟
خیر، برای مهریه عندالاستطاعه حکم حبس صادر نمی شود. ماهیت این نوع مهریه بر اساس توانایی مالی مرد است و زن تنها در صورتی می تواند آن را مطالبه کند که توانایی مالی مرد را اثبات کند. بنابراین، عدم پرداخت آن منجر به حبس نخواهد شد.
آیا قانون ۱۴ سکه مهریه به اجرا درآمده است؟
خیر، قانون ۱۴ سکه مهریه هنوز به اجرا درنیامده است. این موضوع در حد یک طرح پیشنهادی در مجلس شورای اسلامی است و تا زمان تصویب نهایی و تأیید شورای نگهبان، هیچگونه وجاهت قانونی برای اجرا ندارد. در حال حاضر، همان قانون ۱۱۰ سکه لازم الاجراست.